Мах райстам ацы текст уырыссаг Википедийæ. Исчи хъуамæ ацы номхыгъд лæмбынæгæй ратæлмац кæна.

Википедийы алы ’взагыл чи хъуамæ уа, уыцы статьяты номхыгъд. Разæвæрд æрцыд Meta-википедийы. Уый у зонады алы къабазы 1000 (мин) бындурон статьяты сæргæндтæ. Алы ног æвзагон хайы зынгæ фæлвæрæн у уый, æмæ ацы номхыгъды цы статьятæ ис, уыдон хъуамæ æрцæуой фыст æмæ кæронмæбаст.

МетаВикийы адæм раив-баив кæнынц номхыгъды оригинал (фæлæ йæ фылдæр хай æнæивдæй баззæйы). Иттæг актуалон верси æдзухдæр ссарæн ис англисагау: m:List of articles every Wikipedia should have.

Номхыгъдæй куыд пайда кæнгæ у?

Ног уац ныффыссын дæ бафæндыдис, фæлæ «цæй тыххæй» уый нæ зоныс? Ацы номхыгъд дын феххуыс кæндзæн равзарынмæ! Кæд, миййаг, кæй равзæрстай, уыцы статья фыст у, уæддæр æй, чи зоны, дæ бон суыдзæн фестырдæр æмæ фæхуыздæр кæнын.

Стыр Википедиты мидæг уацтæ нырмæ æгæр стыргомау сты — цæмæй тæлмац кæнынын куыст дæ ма фæтæрсын кæна, фен хуымæтæгдæр англисаг æвзагыл ацы номхыгъд.

Ирон хайады бынат иннæ Википедиты ’хсæн кæддæриддæр фенæн ис ам: meta:List of Wikipedias by sample of articles.

Цардафыстытæ

Æппынфæстаг, æртыгай хъуыдыйæдтæ ацы 100 историон бындурæвæрæг лæгыл.

Композитортæ

1. Иоганн Себастьян Бах


2. Людвиг ван Бетховен


3. Вольфганг Амадей Моцарт


4. Рихард Вагнер

Ног зæххытæ чи ссардтой

1. Амундсен Руал


2. Жак Картье


3. Христофор Колумб


4. Джеймс Кук


5. Эрнан Кортес


6. Фрэнсис Дрейк


7. Лейф Эриксон


8. Васко да Гама


9. 
   Фернан Магеллан Ferdinand_Magellan
   


10. Марко Поло


11. Чжэн Хэ

Æрхъуыдыгæнджытæ æмæ ахуыргæндтæ

1. Карл Бенц


2. Николай Коперник


3. Мария Кюри


4. Чарльз Дарвин


5. Альберт Эйнштейн


6. Томас Альва Эдисон


7. Энрико Ферми


8. Генри Форд


9. Зигмунд Фрейд


10. Галилео Галилей


11. Иоганн Гутенберг


12. Эдуард Дженнер


13. Джон Мейнард Кейнс


14. Исаак Ньютон


15. Леонардо да Винчи


16. Братья Райт


17. Бакминстер Фуллер


18. Оле Кристенсен Рёмер


19. Тихо Браге


20. Ганс Христиан Эрстед


21. Нильс Бор


22. Александр Грэхем Белл


23. Ломоносов


24. 
    Менделеев — «Менделеевы таблицæ»


25. Лебедев


26. 
    Столетов — фотоэффект


27. Кулибин

Математиктæ

1. Леонард Эйлер


2. Жан Баптист Хосе Фурье


3. Карл Фридрих Гаусс


4. Давид Гильберт


5. Пьер-Симон Лаплас


6. Георг Фридрих Бернард Риман


7. Курт Гёдель


8. Лобачевский

Фысджытæ æмæ философтæ

1. Аристотель


2. Августин


3. Мацуо Басё


4. Данте Алигьери


5. Иоганн Вольфганг Гёте


6. Геродот


7. Гиппократ


8. Гомер


9. Иммануил Кант


10. Лао Цзы


11. Ли По


12. Мартин Лютер


13. Роза Люксембург


14. Карл Маркс


15. Мурасаки Сикибу


16. Джордж Оруэлл


17. Платон


18. Пифагор


19. Жан-Жак Руссо


20. Вильям Шекспир


21. Адам Смит


22. Сократ


23. Сунь Цзы


24. Джон Р. Р. Толкин


25. Ду Фу


26. Фома Аквинский


27. Вергилий


28. Мэри Уолстонкрафт Шелли


29. Дзэами Мотокиё


30. Конфуций


31. Сыма Цянь

Раздæры политиктæ æмæ раздзогтæ

1. Акбар Разагъд


2. Александр Македойнаг


3. Ясир Арафат


4. Гай Юлий Цезарь Октавиан Август


5. Бисмарк, Отто фон


6. Симон Боливар


7. Карл Разагъд


8. Уинстон Черчилль


9. Клеопатра


10. Юлий Цезарь


11. Франц Фердинанд


12. Мохандас Карамчанд Ганди


13. Шарль де Голль


14. Хаммурапи


15. Ганнибал


16. 
    Хирохито, Японы император


17. Адольф Гитлер


18. Томас Джефферсон


19. Чингисхан


20. Владимир Ленин


21. Авраам Линкольн


22. Наполеон Бонапарт


23. Нельсон Мандела


24. Мао Цзедун


25. Бенито Муссолини


26. Кваме Нкрума


27. Пётр Великий


28. Пол Пот


29. Франклин Делано Рузвельт


30. 
    Саладин (Салах-ад-Дин)


31. Шака Зулу


32. 
    Бадгæ Гал — ru:Сидящий Бык
    


33. Иосиф Сталин


34. Тамерлан


35. Лев Троцкий


36. Гарри Трумэн


37. Виктория (ус-къарол)


38. Джордж Вашингтон


39. 
    Вильгельм II, германский император


40. Цинь Шихуан

Нырыккон политиктæ æмæ раздзогтæ

1. Анан, Кофи


2. Берлускони, Сильвио


3. Блэр, Тони


4. Буш, Джордж (кæстæр)


5. Ширак, Жак


6. Мандела, Нельсон


7. Владимир Путин


8. Шрёдер, Герхард


9. Королева Елизавета II
   


10. Папæ Иоанн Павел II
    

Номдзыд сылгоймæгтæ

1. Клеопатрæ


2. Хильдегард фон Бинген


3. Индирæ Ганди


4. Соджорнер Трут


5. Джермен Грир


6. Гру Харлем Брундтланд


7. Семирамидæ


8. Нефертити


9. Екатеринæ Разагъд


10. Елизаветæ I


11. Виктори (ус-къарол)


12. Ус-къарол Лилиуокалани
    


13. Ус-паддзах Македæ
    


14. Каахуману


15. Жанна д'Арк


16. Рэйчел Карсон


17. Мари Кюри


18. Амели Эрхарт


19. Эммæ Голдман


20. 
    Мэри Харрис (Мамаша Джонс)


21. Фридæ Кало


22. Хелен Келлер


23. Розæ Люксембург


24. Голдæ Меир


25. Флоренс Найтингейл


26. Розæ Паркс


27. 
    Цы Си (Cixi, Tse Hsi, Tz'u-hsi) (Китайы идæдз ус-император, 1835—1908))


28. Эвæ Перон


29. Элеанорæ Рузвельт


30. Сафо


31. Гарриет Табман


32. Мэри Уолстонкрафт Шелли


33. Мэри Дайер

Æндæр разагъд адæм

1. Билл Гейтс


2. Стив Джобс


3. Мартин Лютер Кинг

Террористтæ

1. Гаврило Принцип


2. Осама Бин Ладен

Бæстæтæ, закъонад æмæ политикæ

Иу хъуыдыйад æд таблицæ алы бæстæйæн дæр: Бæстæты номхыгъд.

Барад

1. Паддзахад æмæ барады теори


2. Паддзахад æмæ барады истори


3. Граждайнаг барад


4. Уголовон барад


5. Административон барад


6. Конституцион барад


7. Фæллойадон барад


8. Зæххон барад


9. Æхсæнадæмон барад


10. Процессуалон барад


11. Адæймæгтæ

Барадон акттæ

1. Коммунистон партийы манифест


2. Адæймаджы барты деклараци


3. Сæрибардзинæдты стыр харти


4. Левиафан

Æрвылбон цард

1. Хъæууон хæдзарад


2. Хъæбæрхор


3. Мæнæу


4. Нартхор


5. Сысджы


6. Дзул


7. Цыхт


8. Шоколад


9. Мыд


10. 
    Дыргътæ
    
    1. Фæткъуы
    
    
    2. Банан
    
    
    3. Сæнæфсир
    
    
    4. Лимон
    
    
    5. Апельсин
    
    


11. Халсæрттæ


12. Картоф


13. Пырындз


14. Сорго


15. Сойæ


16. Сæкæр


17. Тамако


18. Бæмбæг

Нозт

1. 
   Карз нозт
   
   1. Бæгæны
   
   
   2. Сæн
   
   


2. Колæ


3. Къофи


4. Цай


5. Дон


6. Æхсыр

Географи

Континенттæ

Минимум æртæ хъуыдыйады алы континенты тыххæй.

1. Африкæ


2. Антарктидæ


3. Ази


4. Европæ


5. Цæгат Америкæ


6. Австрали


7. Хуссар Америкæ

Æндæр регионтæ

1. Латинаг Америкæ


2. Æввахс Скæсæн


3. Океани

Зынгæ сахартæ

1. Афинæтæ


2. Бангкок


3. Пекин


4. Берлин


5. Бомбей


6. Каир


7. Гонконг


8. Стамбул


9. Иерусалим


10. Лондон


11. Лос-Анджелес


12. Мадрид


13. Меккæ


14. Мехико


15. Мæскуы


16. Нью-Йорк


17. Париж


18. Рио-де-Жанейро


19. Ром


20. Сеул


21. Шанхай


22. Сингапур


23. Бетъырбух


24. Сидней


25. Токио


26. Торонто


27. Вашингтон

Валютæтæ

1. Доллар (АИШ)


2. Стерлингты фунт


3. Евро


4. Иенæ


5. Юань


6. Рупи

Алыхуызон географи

1. Альпæтæ


2. Амазонкæ (цæугæдон)


3. Андтæ


4. Цæгаты Ихджын фурд


5. Атлантикон фурд


6. Балты денджыз


7. Сау денджыз


8. 
   Æдзæрæн (ru:Пустыня)


9. Стыр Барьерон риф


10. 
    Егъау цадтæ (Цæгат Америкæйы)


11. Стыр каньон


12. Гималайтæ


13. Индийы фурд


14. Килиманджаро


15. Зæххастæуы денджыз


16. Миссисипи (цæугæдон)


17. Эверест


18. Ниагарæ (æхсæрдзæн)


19. Нил (цæугæдон)


20. Цæгат полюс


21. Цæгат денджыз


22. Сабыр фурд


23. 
    Фурд (ru:Океан)


24. Панамы къанау


25. Уымæл экваториалон хъæдтæ


26. 
    Цæугæдон (:ru:Река)


27. 
    Къæдзæхджын хæхтæ (ru:Скалистые горы)


28. Сахарæ


29. Хуссар полюс


30. 
    Хуссар фурд (ru:Южный океан)


31. Суэцы къанау


32. Танганьикæ


33. Титикакæ


34. Виктори (цад)


35. Вулкан

Истори

Фондз хъуыдыйады алы темæйыл дæр:

1. Динозавртæ


2. Дуры дуг


3. Бронзæйы дуг


4. 
   Шумер (ru:Шумеры)


5. Рагон Мысыр


6. Æфсæйнаг дуг


7. Рагон Грекъ


8. Ромы импери


9. Византийы импери


10. 
    Астæузаман (ru:Средние века)


11. Викингтæ


12. 
    Дзуары балцытæ (ru:Крестовые походы)


13. 
    Стыр дихдзинад (ru:Великий раскол)


14. 
    Емынæ (ru:Чума)


15. 
    Сæндидзæн дуг (ru:Эпоха Возрождения)


16. Реформаци


17. Америкæйы ссард


18. Цæгат-Хурыскæсæйнаг Америкæйы колонизаци


19. Хуссар Америкæйы колонизаци


20. Испанийы инквизици


21. 
    Сыгъдæг Ромы импери (Герман)


22. Граждайнаг хæст Англисы


23. Британийы импери


24. Цагъарад


25. 
    Рухсады дуг (ru:Эпоха просвещения)


26. Францы революци


27. Индустрион революци


28. 
    Граждайнаг хæст АИШ-ы


29. Францусаг-пруссаг хæст æмæ Германы баиу


30.  ? (en:The Scramble for Africa)


31.  ? ru:Реставрация Мэйдзи
    


32. Фыццаг дунеон хæст


33. Уæрæсейы революци


34. Граждайнаг хæст 1917-22


35. Граждайнаг хæст Испанийы


36. Дыккаг дунеон хæст


37. Холокост


38. Уазал хæст


39. Корейы хæст


40. Советон кампани Афганистаны


41. Фыццаг спутник


42. Космосон программæ «Аполлон»


43. Вьетнамы хæст


44. Апартеид

1. Мины Династи


2. Цины Династи

Политикæ

1. Анархи


2. Капитализм


3. Коммунизм


4. Демократи


5. Диктатурæ


6. Фашизм


7. Феминизм


8. Фундаментализм


9. Глобализаци


10. Империализм


11. Либерализм


12. Монархи


13. Национализм


14. Расизм


15. Республикæ


16. Социализм


17. 
    Хицауиæуæджы дих
    
    1. Тæрхоны хицауиæуæг
    
    
    2. Закъондæттæн хицауиæуæг
    
    
    3. Æххæстгæнæг хицауиæуæг
    
    


18. Политикон парти

Адæймаджы тыххæй

1. Æфхæлц (Аборт)


2. 
   Гуырынадмæ контрольгæнæн цæстдард (ru:Контроль над рождаемостью)


3. 
   Мæлæтæй æфхæрд (ru:Смертная казнь)


4. 
   Гомосексуализм (ru:Гомосексуальность)


5. Адæймаджы бартæ


6. Сексизм

Æхсæнадæмон хъуыддæгтæ

1. Араббаг лигæ


2. Дипломати


3. Европæйы Цæдис


4. 
   Æхсæнадæмон валютон фонд (ru:Международный валютный фонд)


5. НАТО


6. Нобелы преми


7. Олимпиадæ


8. ОПЕК


9. Сырх дзуар


10. 
    Иугонд Нациты организаци
    
    1. 
       Æнæниздзинад хъахъхъæныны æппæтдунеон организаци (ru:Всемирная организация здравоохранения
       
    
    
    2. ЮНИСЕФ
    
    
    3. ЮНЕСКО
    
    

Динтæ

Цалдæр хъуыдыйады алы дины тыххæй:

1. 
   Бахайтæ
   
   1. Бахаулла


2. 
   Буддизм
   
   1. Сиддхартхæ Буддæ


3. 
   Чырыстон дин
   
   1. Йесо Чырысти
   
   
   2. Ромы Папа
   
   
   3. Аргъуан
   
   


4.  ? (ru:Конфуцианство)
   
   1. Конфуций


5. Хуыцæуттæ æмæ сыл-хуыцæуттæ


6. 
   Индуизм
   
   1. Брахмæ
   
   
   2. Вишну
   
   
   3. Шивæ
   
   


7. 
   Пысылмон дин
   
   1.  ? (ru:Али (имам)) Али ибн Аби Талиб
      
   
   
   2. 
      Мæхæмæт (ru:Мухаммед)
   
   
   3. Мæзджыт
   
   
   4. Омар
   
   


8. Джайнизм


9. 
   Иудаизм
   
   1. Моисей
   
   
   2. Синагогæ
   
   


10. Мифологи


11. Синто


12. 
    Сикхизм
    
    1. Нахак


13. Анимизм


14. Даоизм


15. Вуду


16. 
    Зороастризм
    
    1. Заратустрæ

Философийы тыххæй статьятæ:

1. Агностицизм


2. Атеизм


3. Гуманизм

Культурæ

Цалдæр хъуыдыйады мæнæ ацы темæтыл:

1. Аивад


2. Чиныг


3. Кафт


4. 
   Фильм
   
   1. 
      Актёртæ
      
      1. Чарли Чаплин
      
      
      2. Братья Маркс
      
      
      3. Хамфри Богарт
      
      
      4. Уолт Дисней
      
      
      5. Мерилин Монро
      
      
   
   
   2. 
      Режиссёры
      
      1. Вуди Аллен
      
      
      2. Ингмар Бергман
      
      
      3. Акира Куросава
      
      
      4. Стенли Кубрик
      
      
      5. Альфред Хитчкок
      
      
   
   


5. Азартон хъæзтытæ


6. 
   Хъазт
   
   1. Шахмæттæ
   
   
   2. Го
   
   
   3. Манкала
   
   
   4. Шашкæтæ
   
   
   5. Нардытæ
   
   
   6. Къамтæ
   
   
   7.  ? ru:Кости(игра)
   
   


7. 
   Литературæ
   
   1. Чингуытæ
      
      1. Библи
      
      
      2. Дон Кихот
      
      
      3. Гильгамеш
      
      
      4. Илиадæ
      
      
      5. Махабхаратæ
      
      
      6. Одиссей
      
      
      7. Гамлет
      
      
      8. 
         Паддзах — Макиавеллийы уацмыс
      
      
      9. Хъуыран
      
      
      10. 
          Паддзахад (Платон) — Платон
          
      
      
      11. Мин æмæ иу æхсæв
      
      
   
   
   2. Поэзи
   
   


8. 
   Музыкæ
   
   1. Компакт-диск
   
   
   2. Классикон музыкæ
   
   
   3. Джаз
   
   
   4. Оперæ
   
   
   5. 
      Поп-музыкæ
      
      1. Аббæ
      
      
      2. Бадди Холи
      
      
      3. Элвис Пресли
      
      
   
   
   6. 
      Рок-музыкæ
      
      1. Битлз
      
      
      2. Роллинг-Стоунз
      
      
   
   
   7. Адæмон музыкæ
   
   


9. 
   Музыкалон инструмент
   
   1. Барабан
   
   
   2. Флейтæ
   
   
   3. Гитарæ
   
   
   4.  ? (ru:Фортепьяно / ru:Рояль)
   
   
   5.  ? (ru:Струнный инструмент)
   
   
   6. Труба
   
   
   7. Скрипкæ
   
   
   8.  ? (ru:Свисток)
   
   


10. Радио


11. Телеуынынад


12. Театр

Зонад

Цалдæр хъуыдыйады разныхасы хуызæн:

Астрономи

1. Астрономи


2. Егъау срæмыгъд


3. Астероид


4. Кометæ


5. Зæхх (планетæ)


6. Галактикæ


7. 
   Рухсы афæдз (ru:Световой год)


8. 
   Æрфæны фæд (ru:Млечный Путь)


9. Планетæ


10. Мæй (астрономи)


11. Юпитер (планетæ)


12. Марс (планетæ)


13. Меркурий (планетæ)


14. Нептун (планетæ)


15. Плутон (планетæ)


16. Сатурн (планетæ)


17. Уран (планетæ)


18. Бонвæрнон


19. Хуры системæ


20. Стъалы


21. Хур

Биологи

Биологион æрмæджытæ

1. ДНК


2. 
   Энзим (Фермент)


3. 
   Урсæг (ru:Белок)

Æхсырæйхæсджыты анатоми

1. 
   Хæринагтайæн системæ
   
   1. Ласæггаг


2. 
   Тъæнгтæ
   
   1. Ставд тъанг
   
   
   2. Лыстæг тъанг
   
   
   3. Раст тъанг
   
   


3. Игæр


4. 
   Улæфæн системæ
   
   1. 
      Рæуджытæ (рæуæг)


5. Стæгдар


6. 
   Нервты системæ
   
   1. Магъз
   
   
   2. 
      Æнкъарæн оргæнтæ
      
      1. 
         Хъусæн оргæнтæ
         
         1. Хъус
      
      
      2. 
         Кæсæн оргæнтæ
         
         1. Цæст
      
      
      3. Æмбудæн оргæнтæ
      
      
      4. 
         Органы вкуса (или просто вкус?)
      
      
      5.  ? en:Somatosensory system
         
      
      
   
   


7. Эндокрион системæ


8. 
   Тугхæссæг системæ
   
   1. Зæрдæ


9. 
   Репродукцион оргæнтæ
   
   1. Пенис
   
   
   2. Зæнæгдзон
   
   


10. 
    Æмбæрзæн системæ (ru:Покровная система)
    
    1. 
       Царм + Сæтцъар
       


11. Риу

Биологион процесстæ

1. Хæринагтайæн


2. Эволюци


3. 
   Экскреци (ru:Выделение)


4. Фотосинтез


5. 
   Сывæрджынад (ru:Беременность)


6. Бирæкæнынад


7. Улæфт

Организмы

1. 
   Цæрæгойтæ
   
   1. 
      Амфибитæ (сурзæххыл æмæ доны цæрæг цæрæгойтæ, ru:земноводные)
      
      1. Хæфс
   
   
   2. 
      Мæргътæ
      
      1. Бæлæттæ
      
      
      2. Уари
      
      
   
   
   3. 
      Кæсæгтæ
      
      1. Акулæ
   
   
   4. 
      Сасктæ
      
      1. Мæлдзыг
      
      
      2. Мыдыбындз
      
      
      3. Гæлæбу
      
      
   
   
   5. Хæлуарджыты мыггаг
   
   
   6. 
      Æхсырæйхæсгæ
      
      1. Хæлынбыттыр
      
      
      2. Арс
      
      
      3. Теуа
      
      
      4. Гæды
      
      
      5. Хъуг
      
      
      6. Куыдз
      
      
      7. Дельфин
      
      
      8. Пыл
      
      
      9. Бæх
      
      
      10. Фыс
      
      
      11. 
          Домбай (ru:Зубр)
      
      
      12. 
          Цомахъ (ru:Лев)
      
      
      13. Мамонт
      
      
      14. Маймули
      
      
      15. Хуы
      
      
      16. 
          Гайа (ru:Кит)
      
      
   
   
   7. 
      Хилджытæ
      
      1. Калм
   
   


2. Архебактеритæ


3. Бактеритæ


4. Зокъотæ


5. 
   Зайæгойтæ
   
   1. Дидинæг
   
   
   2. Пальмæ
   
   
   3. Бæлас
   
   


6. Хуымæтæгдæр цæрæгойтæ


7. 
   Чырæг (ru:клетка)

Хими

1. Хими


2. Химион буаргъæдты номхыгъд


3. Элементты периодон системæ


4. Алюмин


5. 
   Æвзалыгуыр (ru:Углерод)


6. 
   Джынасу (ru:Ртуть)


7. Сызгъæрин


8. Æфсæйнаг


9. Гелий


10. 
    Донгуыр (ru:Водород)


11. Азот


12. 
    Туаггуыр (ru:Кислород)


13. Æвзист


14. Цинк

Экологи

1. Экологи

Геологи

1. Базальт


2. 
   Æхсон (ru:Кремень)


3. 
   Чъырдур (ru:Известняк)


4. Сыджыт (геологи)

Медицинæ

1. СПИД


2. Алкоголизм


3. Рак (болезнь)


4. 
   Халер (ru:Холера)


5. Сахарный диабет


6. Дизентери


7. Гипертони


8. Грипп


9. 
   Тæфсæг (ru:Малярия)


10. 
    Фырнард (ru:Ожирение)


11. 
    Хæбуз (низ) (ru:Оспа)


12. Сифилис


13. 
    Тарниз (ru:Туберкулёз)


14. Вирус


15. Куырмдзинад


16. Психикон низтæ


17. Къуырмадзинад

Метерологи

1. Асæст


2. Глобальное потепление


3. 
   Эль Ниньо æмæ Ля Нинья (отклонения температуры в Тихом океане на Экваторе)


4. 
   Торнадо, ru:Смерч
   


5. Тропикон циклон


6. Къæвда

Физикæ

1. Физикæ


2. 
   Атом
   
   1. Электрон
   
   
   2. Нейтрон
   
   
   3. Протон
   
   


3. 
   Энерги
   
   1.  ? ru:Электромагнитное излучение
      
      1. Радиоуылæнтæ
      
      
      2.  ? ru:Инфракрасное излучение
         
      
      
      3. 
         Цæстуынгæ рухс
         
         1. Цæстуынгæ рухсы спектр
         
         
         2. Сау хуыз
         
         
         3. Урс хуыз
         
         
         4. Сырх хуыз
         
         
         5. Бур хуыз
         
         
         6. Кæрдæгхуыз
         
         
         7. Цъæх хуыз
         
         
      
      
      4.  ? ru:Ультрафиолетовое излучение
         
      
      
      5.  ? ru:Гамма излучение
         
      
      


4. Молекулæ


5. Основные взаимодействия
   
   1. ? ru:Гравитационное взаимодействие
      
   
   
   2. ? ru:Электромагнитное взаимодействие
      
   
   
   3. ? ru:Слабое взаимодействие
      
   
   
   4. ? ru:Сильное взаимодействие
      
   
   


6.  ? ru:Ускорение
   


7. Тых


8. Массæ


9. Тагъддзинад


10. Рæстæг


11. Уæз

Ресурстæ

1. Минерал


2. Алмаси


3. Цæхх


4. Нефт


5. Æрдзон газ


6. Æвзалы

Единицы Си и другие

1.  ? ru:Система СИ
   


2. Метр


3. Литр


4. Килограмм


5. Вольт


6. Ватт


7. Ньютон

Къæлиндар æмæ рæстæг

1. 
   Къæлиндар
   
   1. 
      Григорианон къæлиндар
      
      1.  ? ru:Алгоритм вычисления дня недели
         
      
      
      2.  ? ru:Вычисление даты Пасхи
         
      
      


2. 
   Сахатон таг (ru:Часовой пояс)
   
   1.  ? ru:Летнее время
      

Æвзæгтæ

1. 
   Æвзаг
   
   1. Уырыссаг æвзаг
   
   
   2. Араббаг æвзаг
   
   
   3. Даниаг æвзаг
   
   
   4. Англисаг æвзаг
   
   
   5. Эсперанто
   
   
   6. Францусаг æвзаг
   
   
   7. Немыцаг æвзаг
   
   
   8. 
      Грекъаг æвзаг (en:Greek language)
   
   
   9. Хинди
   
   
   10. Япойнаг æвзаг
   
   
   11. Латинаг æвзаг
   
   
   12. Санскрит
   
   
   13. Испайнаг æвзаг
   
   
   14. Китайаг æвзаг
   
   
   15. Тамилаг æвзаг
   
   


2. 
   Грамматикæ
   
   1. Дзырд


3. 
   Фыссынад
   
   1. Алфавит
   
   
   2. 
      Дамгъæ
      
      1. Араббаг алфавит
      
      
      2. Грекъаг алфавит
      
      
      3. Кириллон алфавит
      
      
      4. Хангыль
      
      
   
   

Архитектурæ

1. 
   Ангкор Ват (егъау индуистон кувæндон Камбоджæйы)


2. Аркæ


3. Асуаны донмарæн


4. 
   Хид (арæзтад) (ru:Мост)


5. Купол


6. 
   Эйфелы мæсыг (ru:Эйфелева башня)


7. Китайы стыр æмбонд


8. Зæгæл


9. Пирамидæтæ


10. Тадж-Махал


11. Дунейы авд диссаджы

Математикæ

1. Математикæ


2. Алгебрæ


3. Математикон анализ


4. 
   Геометри
   
   1. 
      Зиллакк ru:Окружность
      
      1. Пи
   
   
   2. Квадрат
   
   
   3. Æртæтигъон
   
   


5.  ? ru:Бесконечность
   


6. Тригонометри

Хæст

1. Æфсад


2. Хæст


3. Мидхæст


4. Сабырдзинад

Спорт

1. Рог атлетикæ


2. Бейсбол


3. Баскетбол


4. Крикет


5. Футбол


6.  ? ru:Автогонки
   


7. Хоккей


8. Теннис


9. Олимпаг хъæзтытæ

Технологи

Компьютертæ

1. 
   Компьютер
   
   1. Процессор
   
   
   2. 
      Оперативон мысæн ru:Оперативная память
      
   
   
   3.  ? ru:Материнская плата
      
   
   
   4.  ? ru:Винчестер
      
   
   
   5.  ? ru:Загрузчик ОС
      
   
   


2. 
   Операцион системæтæ
   
   1. Microsoft Windows
   
   
   2. Mac OS
   
   
   3. Линукс
   
   
   4. Юникс
   
   


3.  ? ru:Языки программирования
   


4.  ? ru:Интерфейс пользователя
   
   1.  ? ru:Мышь компьютерная
      
   
   
   2. Клавиатурæ
   
   
   3. Монитор
   
   

Иумæйаг технологи

1. 
   Æхцайы зилдух ru:Денежное обращение
   


2.  ? ru:Двигатель внутреннего сгорания
   


3. 
   Арт ru:Огонь
   


4.  ? ru:Наклонная плоскость
   


5. 
   Мæцъис ru:Рычаг
   


6. Металлурги


7. Чиныгмыхуыр


8. Блок (механикæ)


9.  ? ru:Винт
   


10.  ? ru:Паровой двигатель
    


11.  ? ru:Клин (механика)
    


12. Цалх

Коммуникацитæ

1. Алфавит


2. Интернет


3. Газет


4. Радио


5. Æфсæнвæндаг


6. Телеграф


7. Телефон


8. Телеуынынад


9. Фыстæг

?Электрондых ru:Электричество

1.  ? ru:Возобновимые ресурсы
   
   1. Хуры энерги
   
   
   2. Гидроэнерги
   
   
   3. 
      Дымгæйы энерги ru:Энергия ветра
      
   
   
   4.  ? ru:Энергия морских волн
      
   
   
   5. 
      Суг ru:Дрова
      
   
   


2.  ? ru:Невозобновимые ресурсы
   
   1. Æвзалы
   
   
   2. Газ
   
   
   3. Нефт
   
   
   4. Ядерное топливо
   
   

Электроникæ

1. 
   Электроникæйы бындуртæ
   
   1.  ? Напряжение
      
   
   
   2.  ? Ток
      
   
   
   3.  ? Заряд
      
   
   
   4.  ? ru:Частота
      
   
   
   5.  ?Фазæ Фаза
      
   
   
   6.  ? Сопротивление
      
   
   


2. Транзистор


3. Диод


4. Резистор


5. Конденсатор


6.  ? ru:Катушка индуктивности
   


7. Трансформатор

Æрмæджытæ

1. Авг


2. Гæххæтт


3. Пластмассæ

Транспорт

1. Хæдтæхæг


2. 
   Хæдтулгæ (ru:Автомобиль)


3. Велосипед


4. 
   Чема (ru:Лодка)


5. Нау


6. Поезд

Хæцæнгæрзтæ

1. Фæрæт


2. Рæмудзæн æрмæджытæ


3. Зынгæхсгæ хæцæнгæрзтæ


4. 
   Топпыхос (ru:Порох)


5. Пулемёт


6.  ? ru:Боевые искусства
   


7. Ядерон хæцæнгæрзтæ


8. 
   Цирхъ (ru:Меч)


9. Танк

Катастрофæтæ

1. Зæй


2. Зæххæнкъуыст


3. Донивылд


4.  ? ru:Ураган
   


5.  ? ru:Радиоактивное заражение
   


6. Цунами

Философи

1. Философи


2. Зонадон метод


3.  ?Знание
   


4.  ?Правда
   


5. Нейтралон цæстæнгас


6. Этикæ


7. Политикæ


8. Онтологи


9. Консенсусы ссард