A representación da deusa Iustitia (literalmente Xustiza en latín) a mostra equipada con tres símbolos do Dereito: a espada simboliza o poder coercitivo do Estado; a balanza simboliza o equilibrio entre os dereitos dos litixantes; e a venda sobre os ollos representa a imparcialidade.^[1]

O Dereito é a orde normativa^[2] e institucional da conduta humana en sociedade inspirada en postulados de xustiza e certeza xurídica^[3], baseado nas relacións sociais existentes que determinan o seu contido e carácter. Noutras palabras, é o conxunto de normas que regulamentan a convivencia social e permiten resolver os conflitos interpersoais.

A anterior definición define o dereito positivo ou efectivo, pero non explica o seu fundamento; é por iso que xuristas, filósofos e teóricos do dereito levan proposto diversas definicións alternativas, sen que exista consenso, ata a data. O estudo do concepto do Dereito realízao unha das súas ramas, a Filosofía do dereito.

A expresión «dereito» utilízase indistintamente para nomear á disciplina e ao seu obxecto de estudo. Así, «dereito» refírese á ciencia do dereito ou a un determinado corpo de normas (por exemplo, dereito civil, dereito penal, dereito procesal, dereito internacional, etc.).

Desde o punto de vista obxectivo, dise do conxunto de leis, regulamentos e demais resolucións, de carácter permanente e obrigatorio, criadas polo Estado para a conservación da orde social. Isto é, tendo en conta a validez, é dicir, se se levou a cabo o procedemento adecuado para a súa creación, independientemente da súa eficacia (se é acatada ou non) e do seu ideal axiolóxico (se busca concretar un valor como a xustiza, a paz, a orde, o ben común, etcétera).

O dereito subxectivo é a facultade que outorgou o ordenamento xurídico a un suxeito (por exemplo, dereito á nacionalidade, dereito á saúde, dereito a demandar, dereito a manifestarse libre e pacificamente, etc.).^{[4][5][6][7][8][9]}

Orixe |

É de natureza controversia, sobre o tema os autores orientáronse a varias posturas, entre elas as de maior aceptación acostuman ser as seguintes:

• O Dereito nace como unha relación de forza entre persoas desiguais, sexa material ou psiquicamente.


• O Dereito nace como reparación a unha ofensa física ou moral que unha persoa infrinxe a outra.


• O Dereito nace para regular a indemnización debida polo incumprimento dunha palabra dada. En xeral para regular os negocios xurídicos entre as persoas.


• O dereito nace da necesidade de regular as relacións que xorden entre os diferentes suxeitos de dereito. Á medida que as relacións interpersoais se tornan mais complexas, o dereito vaino receptando.

Fontes |

Facultade de dereito da USC

Son a "alma" do Dereito, son fundamentos e ideas que axudan ao Dereito a realizar o seu fin.

O Dereito Occidental (no Sistema Romano Xermánico ou Sistema de Dereito continental) tende a entender como fontes as seguintes:

• A Constitución
  


• A Lei
  


• A Xurisprudencia
  


• O Costume
  


• Os Principios xerais do dereito
  


• A Doutrina.

Asimismo no marco do Dereito internacional, o Estatuto da Corte Internacional de Xustiza, enumera como fontes:

• Os tratados
  


• O costume internacional
  


• Os Principios xerais do dereito
  


• As opinións da doutrina
  


• Resérvase, a pedido de parte, a posibilidade de fallar "ex aequo et bono" (segundo o bo e o equitativo).

Contido |

Tradicionalmente, o Dereito dividiuse nas categorías de Dereito público e de Dereito privado. Porén, esta división foi amplamente criticada e na actualidade non ten tanta forza, ante a aparición de parcelas do Ordenamento xurídico nas que as diferenzas entre o público e o privado non son tan evidentes. Un dos expoñentes desta situación é o Dereito laboral, no que a relación privada entre traballador e empregador áchase fortemente intervida por unha normativa pública.

Algunhas ramas xurídicas son as seguintes:

• 
  Dereito administrativo
  
  • Dereito urbanístico


• Dereito ambiental


• 
  Dereito civil
  
  • Dereito das persoas
  
  
  • Dereito de cousas
  
  
  • Dereito de obrigacións
  
  
  • Dereito de sucesións
  
  
  • Dereito nobiliario
  
  
  • Propiedade intelectual
  
  


• Dereito de familia


• Dereito económico


• Dereito informático


• 
  Dereito internacional
  
  • Dereito internacional privado
  
  
  • Dereito internacional público
  
  


• Dereito fiscal


• 
  Dereito laboral
  
  • Dereito sindical
  
  
  • Dereito da seguridade social
  
  


• Dereito mercantil


• Dereito penal


• 
  Dereito político
  
  • Dereito constitucional
  
  
  • Ciencia política
  
  


• 
  Dereito procesual
  
  • Dereito procesual administrativo
  
  
  • Dereito procesual civil
  
  
  • Dereito procesual laboral
  
  
  • Dereito procesual penal
  
  


• 
  Filosofía do dereito
  
  • Teoría do dereito
  
  
  • Teoría da xustiza
  
  
  • Epistemoloxía xurídica
  
  


• Socioloxía do dereito


• 
  Historia do dereito
  
  • Dereito romano


• Dereitos animais

Notas |

Véxase tamén |

Outros artigos |

• Xustiza


• Xurado


• Xuíz


• Xuízo


• Avogado


• Acusación


• Tribunal


• Norma xurídica


• lei


• Equidade

Ligazóns externas |

• 
  Lex.gal Base de datos das leis de Galicia dende 1981.