Skip to main content

Arabako Errioxako kuadrilla Eduki-taula Udalerriak | Inguru naturala eta klima | Historia | Kultura | Ekonomia | Pertsonaia ezagunak | Erreferentziak | Kanpo loturak | Nabigazio menuaCC-BY 3.0 lizentziarekinOpen Data Euskadi webguneanAzaroaren 20ko 63/1989 Foru Araua, eskualdeei buruz.Wikimedia CommonsArabako Errioxaren turismo webgune ofizialaArabar Errioxako udalerrien ikerketa heraldiko-kulturala, EHU eta Eusko Ikaskuntzak sustatua

Arabar Errioxa


Arabako errioxa.jpgArabako Errioxako kuadrilla armarriaArabakuadrillaErrioxaGuardiaOionEbroArdoEbro ibaiarenToloño mendilerroaKantauri itsasotikklima kontinentalMesolitotikzeltazeltiberiarraErromatarrakautrigoiakbarduliarrakbaskoiakbisigodoenarabiarrakgaztelaniaardogintzariErdi AroanBordeleErrioxako ardoaGuardiaEltziegoLantziego










(function()var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node)node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Eezkutatuu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="eu" dir="ltr"u003Eu003Ctable style="font-size: 1.2em;" class="plainlinks ambox ambox-serious"u003Enu003Ctbodyu003Eu003Ctru003Enu003Ctd class="ambox-image"u003Enu003Cdiv style="width:52px;"u003E u003C/divu003Eu003C/tdu003Enu003Ctd class="ambox-text"u003Eu003Cbu003Eu003Ca href="/wiki/Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/2019/04" title="Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/2019/04"u003EEuskal Herriko XVIII. eta XIX. mendeko historiariu003C/au003Eu003C/bu003E buruzko lehiaketa martxan da. u003Ca href="/wiki/Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/2019/04" title="Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/2019/04"u003EParte hartuu003C/au003E eta irabazi sari ederrak.u003C/tdu003Enu003C/tru003Enu003C/tbodyu003Eu003C/tableu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";());




Arabako Errioxako kuadrilla




Wikipedia, Entziklopedia askea






Jump to navigation
Jump to search



Artikulu hau Arabako kuadrillari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Errioxa (argipena)».













Picto infobox map.png



Arabako Errioxako kuadrilla


Araba, Euskal Herria

Arabako errioxa.jpg


Arabako Errioxa udazkenean, Guardiatik.
Kokapena



Arabako Errioxako kuadrilla armarria



Arabako Errioxako Kuadrilla.svg
Ezaugarriak
Azalera
315,83 km²
Biztanleria
11.360 (2010)
Dentsitatea
36 biztanle/km²
Udalerriak
15
Herririk handiena
Oion (3.246 biztanle)

Arabako Errioxako kuadrilla edo Arabako Errioxa (ofizialki Biasteri-Arabako Errioxako Eskualdea[1]) Araba osatzen duten zazpi kuadrilla edo eskualde administratiboetako bat da, Errioxa eskualde geografikoaren zatia. Hiriburua Guardia da; hala ere, Oion da udalerririk jendetsuena (3.246 biztanle 2010ean).


Ebro ibaiaren ertzean dago kokatuta eta klima mediterraneoa du. Ardo ekoizpena da jarduera ekonomikorik garrantzitsuena.




Eduki-taula





  • 1 Udalerriak


  • 2 Inguru naturala eta klima


  • 3 Historia


  • 4 Kultura


  • 5 Ekonomia

    • 5.1 Ardogintza



  • 6 Pertsonaia ezagunak


  • 7 Erreferentziak


  • 8 Kanpo loturak




Udalerriak |


Ondoko udalerriak biltzen ditu:










































































































































#
Udalerria
Kontzejuak
Alkatea
Alderdi politikoa
Biztanleria
(2010)
Biztanleriaren %-a
Azalera (km²)
1

Bastida

Gatzaga Buradon
Laura Perez Borinaga
EAJ
1.471
12,9
38,17
2

Bilar

Gerardo Olano Medrano
EAJ
367
3,2
17,50
3

Ekora

Joana Lopez Garcia
AIZ-ZTI
286
2,5
18,80
4

Eltziego

Luis Aldazábal Ruiz de Viñaspre
(Zieko Bai)
1.051
9,2
16,32
5

Kripan

Joseba Fernández Calleja
EAJ
195
1,7
12,52
6

Guardia

Campillar, Páganos, Serna
Pedro León
PP
1.512
13,3
81,08
7

Lantziego

Gorka Mauleón
EAJ
696
6,2
24,20
8

Lapuebla de Labarca

Maider Murillo Treviño
EAJ
866
7,6
5,99
9

Leza

Inma Laredo
EAJ
236
2,1
9,92
10

Mañueta

Borja Monje
PP
329
2,9
9,46
11

Moreda Araba

Míriam Garrido Remírez de Ganuza

PSE-EE
249
2,2
8,67
12

Navaridas

Miguel A. Fernandez
PP
211
1,9
8,92
13

Oion

Gorrebusto
Labraza
Jose Eduardo Terroba Cabezón
EAJ
3.246
28,6
45,16
14

Samaniego

Cristóbal Zuñeda Berganzo
EAJ
329
2,9
10,64
15

Villabuena Araba

Juan José García Berrueco
EAJ
316
2,8
8,48


Arabako Errioxako kuadrilla




11.360

100

315,83


Inguru naturala eta klima |




Eskualdea Bernedoko mendatetik ikusita.


Arabako Errioxa Ebro ibaiaren sakonunearen barnean dago, bi muga hauek dituela: Toloño mendilerroa iparraldean, eta Ebro ibaia hegoaldean. Kantauri itsasotik gertu dagoen arren klima kontinental leuna du Arabako Errioxak (urtean 16,7 gradu batez beste eta 430 mm ur).


Landarediari dagokionez landareak mediterraneoak dira nagusi, ezpela, artea, pinua eta makala ibaien inguruan. Ebro ibaia da Arabako Errioxako ibai nagusia, eta bertan isurtzen dute ura Toloño mendilerrotik jaisten diren errekek (Herrera, Mayor, Pisarnoso, Acequia, Gines, Uneba, Galijo, Viñaspre, Valvarriñaga, Conchaval, Buenpajera eta Valdevaron).



Historia |


K.a. 5000. urtetik, Mesolitotik, hainbat herri finkatu edota igaro dira Arabako Errioxatik. Atlantiko eta Mediterraneo aldeetako kulturen arteko bilgunetzat hartu izan da Arabako eskualde hori (kultura zelta, zeltiberiarra eta euskalduna). Erromatarrak Ebroko goi arroan egokitu zirenean, herri euskaldunak (autrigoiak, barduliarrak edo baskoiak) bizi ziren Arabako Errioxan.





Sorginaren Txabola.


V. mendetik aurrera, Erromako inperioa deuseztu ondoren, bisigodoen begiradapean geratu zen Arabako Errioxa euskalduna. VIII. mendean, Errioxako lurrez jabetu ziren arabiarrak. X-XI. mendeetan, Nafarroako eta Gaztelako koroek gutiziaturiko eremu bihurtu zen Araba guztia. Arabako Errioxa Nafarroako lurra zen, Lizarraldeari zegokiona eta hala iraun zuen XVI. mende hasiera arte. XV. mendean hasi zen, gaztelerak bultzatuta, euskararen gainbehera Errioxan.



Kultura |


Hizkuntzari dagokionez, gaztelania da nabarmen nagusi Errioxa Arabarrean. 1996an, 978 euskaldun, 831 ia-euskaldun eta 7.673 erdaldun bizi ziren bertan. Nolanahi ere, ia-euskaldunen kopuruari erreparatuta ikus daitezkeenez, indar aipagarria hartu du euskalduntzeak azken urteotan.



Ekonomia |


Alor ekonomikoan, eskualde aberatsa da Errioxa Arabarra. Industriak osatzen du eskualdeko balio erantsiaren zatirik handiena: 1996ko datuen arabera, sektore horrek ekartzen zuen aberastasunaren % 46, 4 puntutan Arabako batez bestekotik gora. Nolanahi ere, datu hori zehaztu beharrekoa da, batez besteko horretan aparteko eragina baitu Oion udalerri jendetsu eta industrialak.


Bestalde, oro har ardogintzari lotutako lehen sektoreko jarduerek aparteko garrantzia dute eskualdean. Ardogintzaren inguruan, bestalde, zerbitzuak eta turismoari zuzendutako jarduerak ere eraberritzen ari dira Errioxa Arabarrean azken urteotan.



Ardogintza |


Errioxa mahats lurralde oparoa izan da historian zehar, eta, Nafarroarekin batera, ardoz hornitu ditu luzaroan iparraldeko euskal lurraldeak. Mundu osoan ospetsu bihurtu da gaur egun Errioxako ardoa. Mediterraneo aldeko erromatarrek irakatsi bide zizkieten errioxarrei mahatsa lantzeko eta ardoa egiteko teknikak. Erdi Aroan bere horretan iraun zuten teknika horiek. XIX. mendearen bukaeran, teknika berriak abiarazi zituzten Errioxako ardogintzan Bordele aldeko ardogile frantsesek eta gaurko egunean ardo industria modernoa dago Errioxan.


Eskualdea Errioxako ardoa ekoizten duen hiru azpi-eskualdeetako bat da. Tartean, Guardia, Eltziego eta Lantziego dira herri ekoizle nagusiak.



Pertsonaia ezagunak |



  • Felix Maria Samaniego (1745-1801), idazlea.


Erreferentziak |



  • Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.



  1.  
    Azaroaren 20ko 63/1989 Foru Araua, eskualdeei buruz. Arabako Batzar Nagusiak . Noiz kontsultatua: 2010-12-26 .




Kanpo loturak |





Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arabako Errioxako kuadrilla
  • Arabako Errioxaren turismo webgune ofiziala

  • Arabar Errioxako udalerrien ikerketa heraldiko-kulturala, EHU eta Eusko Ikaskuntzak sustatua




(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.log.warn("Gadget "ErrefAurrebista" was not loaded. Please migrate it to use ResourceLoader. See u003Chttps://eu.wikipedia.org/wiki/Berezi:Gadgetaku003E."););


"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Arabako_Errioxako_kuadrilla&oldid=6577945"(e)tik eskuratuta










Nabigazio menua


























(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.220","walltime":"0.265","ppvisitednodes":"value":1317,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":25417,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":7970,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":13,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":0,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":746,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":0,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 171.827 1 -total"," 39.63% 68.094 1 Txantiloi:Euskal_Herriko_eskualde_infotaula"," 34.74% 59.695 1 Txantiloi:Infotaula"," 23.29% 40.022 1 Txantiloi:Erreferentzia_zerrenda"," 19.71% 33.861 1 Txantiloi:Web_erref"," 14.45% 24.827 1 Txantiloi:Euskal_Herriko_eskualde_aurkibidea"," 14.06% 24.166 2 Txantiloi:Erreferentzia/oinarria"," 12.47% 21.424 1 Txantiloi:Nabigazio_kutxa"," 6.81% 11.707 1 Txantiloi:Commonskat"," 4.89% 8.396 1 Txantiloi:Sister"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.017","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":750999,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1308","timestamp":"20190331144104","ttl":2592000,"transientcontent":false);mw.config.set("wgBackendResponseTime":99,"wgHostname":"mw1246"););

Popular posts from this blog

How to write a 12-bar blues melodyI-IV-V blues progressionHow to play the bridges in a standard blues progressionHow does Gdim7 fit in C# minor?question on a certain chord progressionMusicology of Melody12 bar blues, spread rhythm: alternative to 6th chord to avoid finger stretchChord progressions/ Root key/ MelodiesHow to put chords (POP-EDM) under a given lead vocal melody (starting from a good knowledge in music theory)Are there “rules” for improvising with the minor pentatonic scale over 12-bar shuffle?Confusion about blues scale and chords

What if the end-user didn't have the required library?What is setup.py?What is a clean, pythonic way to have multiple constructors in Python?What does Ruby have that Python doesn't, and vice versa?What is the reason for having '//' in Python?How do I create a namespace package in Python?How to package shared objects that python modules depend on?setuptools vs. distutils: why is distutils still a thing?Navigation in Windows 10 vs code not going to virtualenv library when the same library is installed at user levelPython create package for local usePackaging a project that uses multiple python versionsWhy is permission denied on pip install except for when “--user” is included at end of command?

Why did Thanos need his ship to help him in the battle scene?Which actor plays Thanos in the Avengers mid-credits scene?Are there economic implications portrayed in comics where the buildings and cities are ruined almost daily?Old X-Men comic where team travels to alien world with a ring-like sun that needs recharging?Why does Ego need help sleeping?Is there an objective answer to who “the strongest Avenger” is?How did Banner get unstuck?Why did Thanos get hit?How did Thanos (or anyone) know the Infinity Stones would give him this power?Did Thanos leave Eitri alive for his after-sales service?In Avengers 1, why does Thanos need Loki?