Antonio Noriega Varela Índice Traxectoria | Obra | Vida persoal | Notas | Véxase tamén | Menú de navegacióneGuerra Civil (1936-1939) e Literatura galegaDe Pondal a NovoneyraReal Academia Galega. «Figuras homenaxeadas»O libro dos amigosRamón Otero Pedrayo dando unha conferencia sobre Noriega VarelaFicha do autorMondoñedo. Biografía básica de Noriega VarelaPáxina do autorWorldCat28764729XX104964536536593437103613400463631358013890000 0000 6636 3825n9407804835751792XOL627187Aee
Rosalía de CastroAlfonso Daniel Rodríguez CastelaoEduardo PondalFrancisco AñónManuel Curros EnríquezFlorentino López CuevillasAntonio Noriega VarelaMarcial ValladaresGonzalo López AbenteValentín Lamas CarvajalManuel Lago GonzálezXoán Vicente ViqueiraXoán Manuel PintosRamón CabanillasAntón Villar PonteAntonio López FerreiroManuel AntonioAfonso X o SabioVicente RiscoLuís Amado CarballoManuel Leiras PulpeiroArmando Cotarelo ValledorAntón Losada DiéguezAquilino Iglesia AlvariñoFrancisca Herrera GarridoRamón Otero PedrayoCelso Emilio FerreiroLuís PimentelÁlvaro CunqueiroFermín Bouza-BreyEduardo Blanco AmorLuís SeoaneRafael DiesteXesús Ferro CouseloÁnxel FoleMartín CodaxJohan de CangasMendinhoRoberto Blanco TorresManuel MurguíaEladio RodríguezMartín SarmientoAntón Avilés de TaramancosXaquín LorenzoLorenzo VarelaManuel Lugrís FreireMaría MariñoXosé María Álvarez BlázquezRamón PiñeiroUxío NovoneyraLois PereiroValentín Paz-AndradeRoberto Vidal BolañoXosé María Díaz CastroXosé Filgueira ValverdeManuel MaríaCarlos CasaresMaría Victoria MorenoAntón FraguasVíctor FreixanesHenrique MonteagudoMarilar AleixandreFina CasalderreyAndrés Torres QueirugaXesús Alonso MonteroRosario Álvarez BlancoXosé Luís AxeitosXosé Ramón BarreiroDarío Xohán CabanaFrancisco Díaz-FierrosFrancisco Fernández ReiAndrés Fernández-Albalat LoisXesús Ferro RuibalXosé Luís Franco GrandeSalvador García-BodañoManuel González GonzálezBernardino GrañaMargarita Ledo AndiónRamón LorenzoChus PatoLuz Pozo GarzaXosé Luís RegueiraManuel RivasAna RomaníEuloxio R. RuibalPegerto SaavedraAntón SantamarinaRamón Villares
Escritores en lingua galegaEscritores de GaliciaPoetas de GaliciaDía das Letras GalegasMembros de número da Real Academia GalegaNados en MondoñedoNados en 1869Finados en 1947Membros do Seminario de Estudos Galegos
Mondoñedo19 de outubro1869Viveiro27 de marzo1947galegoseminario de MondoñedoManuel Leiras Pulpeiro1895Manuel MurguíaEduardo PondalAndrés Martínez Salazar1901FozAntón Villar Pontemovemento agrarioBasilio ÁlvarezCamilo José CelaCalvos de RandínProvincia de Ourensefronteira portuguesaTrasalbaOurenseRamón Otero PedrayoGrupo Nósliteratura portuguesaréxime franquistaReal Academia Galega19391947Viveiro19041920194619131928Xosé María Díaz CastroXosé Crecente VegaAquilino Iglesia AlvariñoUxío NovoneyraXeración de entre dous séculosRamón CabanillasDía das Letras Galegas1969Foz1902
Antonio Noriega Varela
Saltar ata a navegación
Saltar á procura
| Antonio Noriega Varela | |
|---|---|
 Antonio Noriega Varela, retrato en Vida Gallega, 1919. | |
| Nacemento | 1869 |
| Mondoñedo | |
| Falecemento | 1947 |
| Viveiro | |
| Nacionalidade | España |
| Ocupación | poeta, xornalista e escritor |
| Xéneros | Poesía |
| Dedicóuselle o Día das Letras Galegas no 1969. | |
| [ editar datos en Wikidata ] | |
Antonio Noriega Varela, nado en Mondoñedo o 19 de outubro de 1869[1]. e finado en Viveiro o 27 de marzo de 1947, foi un xornalista e poeta galego de ideoloxía tradicional-católica.
Índice
1 Traxectoria
2 Obra
3 Vida persoal
4 Notas
5 Véxase tamén
5.1 Bibliografía
5.2 Ligazóns externas
Traxectoria |
Seminario de Mondoñedo, onde estudou.
Estudou no seminario de Mondoñedo, onde trabou amizade con Manuel Leiras Pulpeiro. En 1895, cunha composición de carácter costumista, resultou vencedor dun certame poético realizado na súa cidade natal, onde estaban de xurado, entre outros, Manuel Murguía, Eduardo Pondal e Andrés Martínez Salazar.
En 1901 ocupou o posto de mestre de escola en Foz, onde coñeceu a Antón Villar Ponte e entrou en contacto co movemento agrario que abandeiraba Basilio Álvarez. Neste intre foi cando Noriega comezou a escribir poemas cívicos alentando á loita agraria e formou parte do periódico local ¡Guau... Guau!, no cal estaban Villar Ponte e Camilo Cela, pai de Camilo José Cela. Por estas actividades foi trasladado forzosamente a Calvos de Randín, no extremo sur da Provincia de Ourense, preto da fronteira portuguesa.
Tres anos despois logrou o seu traslado á escola de Trasalba, preto da cidade de Ourense, onde fixo amizade con Ramón Otero Pedrayo e os demais integrantes do Grupo Nós. Grazas ás lecturas na extensa biblioteca do pazo de Trasalba, propiedade de Otero Pedrayo, Noriega Varela coñeceu en profundidade a literatura portuguesa, que deixaría unha gran pegada na súa obra.
Colaborou en O Gaiteiro de Lugo e Vallibria.
Co tempo, Noriega foise afastando das directrices culturais e políticas do movemento agrario, chegando a apoiar ao réxime franquista:
Ingresou na Real Academia Galega o 22 de abril de 1939. Morreu en 1947 en Viveiro, onde pasou os derradeiros anos da súa vida.
Obra |
Noriega Varela, relevo en Viveiro.
Á parte da época de escritor na revista ¡Guau... Guau!, Noriega Varela é autor dun único libro, Montañesas (1904), que a partir da 3ª edición cambia o seu título polo de Do ermo (1920), que viu a súa edición definitiva en 1946 (Imprenta La Voz de la Verdad). Neste libro hai tres tendencias fundamentais:
O Costumismo: as circunstancias da vida dos labregos, na liña do XIX.- O lirismo da natureza: canta os aspectos máis humildes da natureza. Estes poemas caracterízanse pola ausencia de anécdota, neles atópanse sós o poeta e a natureza; Noriega identificábase coa soidade do ermo e denominábaa como unha actitude de tenrura polas cousas máis humildes da paisaxe de montaña.
- Poemas "franciscanos", a súa achega máis orixinal, onde o eu do poeta aparece só, mergullado no medio da paisaxe na procura da estética do máis sinxelo da natureza. Poemas a un penedo, ao orballo, á flor do toxo... Formalmente estes poemas imitan a poesía popular; a lingua usada é tamén a do pobo chan.
Sonetos franciscanos, que inciden na temática anterior pero enmarcándoa dentro do molde métrico do soneto e engadíndolle pinceladas de influencia lusa. A lingua é, tamén, máis culta e elevada, coa introdución de cultismos de orixe portuguesa. O poema "Toda humilde beleza" é quizais o máis representativo desta tendencia.- Algúns exemplos de poesía social de corte agrarista e anticaciquil, finalmente repudiados polo propio autor
Tamén publicou unha recompilación de cantigas populares en honra da Virxe María: A Virxe e a paisanaxe (1913) e unha colección de refráns e cantares populares: Como falan os brañegos (1928).
Antonio Noriega Varela comezou o vieiro dunha poesía, denominada franciscano, neovirxiliana ou humanista paisaxista, que ha de ter posteriores imitadores coma Xosé María Díaz Castro, Xosé Crecente Vega, Aquilino Iglesia Alvariño e, máis no presente, mesmo Uxío Novoneyra.
Placa adicada a Antonio Noriega Varela no parque homónimo en Viveiro.
Pertenceu á Xeración de entre dous séculos xunto con Ramón Cabanillas entre outros.[3]
Dedicóuselle o Día das Letras Galegas de 1969.[4]
As floriñas dos toxos
Nin rosiñas brancas, nin claveles roxos!
Eu venero as floriñas dos toxos.
Dos toxales as tenues floriñas,
que sorrín, a medo, entre espiñas.
Entre espiñas que o ceo agasalla
con diamantes as noites que orballa.
Oh, do ermo prezado tesouro:
as floriñas dos toxos son d'ouro!
De ouro vello son, mai, as floriñas
dos bravos toxales, das devocións miñas!
Vida persoal |
Casou en Foz con Ramona Bello Maiña en 1902, con quen tivo seis fillos.
Notas |
↑ Pena, Xosé Ramón (2016). Historia da Literatura Galega III. De 1916 a 1936. Xerais. ISBN 978-84-9121-107-5.
↑ Xesús Alonso Montero; Miro Villar, eds. (2006). Guerra Civil (1936-1939) e Literatura galega. CCG. p. 134.
↑ Méndez Ferrín, Xosé Luis (1984). De Pondal a Novoneyra. Edicións Xerais de Galicia. pp. 31–38. ISBN 84-7507-139-2.
↑ Real Academia Galega. «Figuras homenaxeadas»
Véxase tamén |
 | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Antonio Noriega Varela  |
Bibliografía |
Carballo Calero, R. (1975) [1963]. Historia da literatura galega contemporánea. Galaxia. pp. 522–548. ISBN 84-7154-227-7.
Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). Diccionario Bio-bibliográfico de Escritores (en castelán) II. Bibliófilos Gallegos. p. 479-480.
Diéguez, Tito (2003). Noriega Varela, cantor da montaña (1869-1947). Lugo: El Progreso.
Fernández del Riego, Francisco (ed.) (1991). Poesía de Antonio Noriega Varela. Vigo: Edicións Xerais de Galicia.
Freixeiro Mato, X. R. (1992). A cara oculta de Noriega Varela. Biografía e textos esquecidos. Santiago de Compostela: Laiovento.
Freixeiro Mato, X. R. (1993). Da montaña ao corazón: produción literaria e lingua en Noriega Varela. A Coruña: Fundación Caixa Galicia.
Freixeiro Mato, X. R. (1994). Antonio Noriega Varela: estudio e edición da obra completa. Deputación Provincial de Lugo.
González Reigosa, Carlos (2005). "Noriega Varela, Antón". Gran Enciclopedia Galega (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
Iglesia Alvariño, Aquilino (ed.) (1969). Noriega Varela, poeta da montaña. Vigo: Editorial Galaxia.
Otero Pedrayo, Ramón (1953). O libro dos amigos. Buenos Aires: Ediciones Galicia del Centro Gallego de Buenos Aires.
Vilavedra, Dolores, ed. (1995). Diccionario da Literatura Galega. Autores I. Vigo: Editorial Galaxia. p. 406-408. ISBN 84-8288-019-5.
VVAA (2010-2011). "Noriega Varela, Antonio". Dicionario biográfico de Galicia 3. Ir Indo Edicións. p. 23-24.
 Ramón Otero Pedrayo dando unha conferencia sobre Noriega Varela |
Ligazóns externas |
Ficha do autor na Biblioteca Virtual Galega- Mondoñedo. Biografía básica de Noriega Varela
Páxina do autor en Praza das Letras, Consellería de Cultura e Turismo.
|
:
| ||||||
| ||||||||||||||
Categorías:
- Escritores en lingua galega
- Escritores de Galicia
- Poetas de Galicia
- Día das Letras Galegas
- Membros de número da Real Academia Galega
- Nados en Mondoñedo
- Nados en 1869
- Finados en 1947
- Membros do Seminario de Estudos Galegos
(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.836","walltime":"1.114","ppvisitednodes":"value":4048,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":66441,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":2835,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":11,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":11,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":4020,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":12,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 938.880 1 -total"," 40.79% 382.993 1 Modelo:Control_de_autoridades"," 29.25% 274.651 2 Modelo:Infobox"," 27.82% 261.193 1 Modelo:Escritor"," 22.15% 207.937 26 Modelo:Propiedade"," 9.90% 92.943 8 Modelo:Cita_libro"," 8.40% 78.870 1 Modelo:Listaref"," 5.68% 53.369 1 Modelo:Sen_notas"," 5.38% 50.517 1 Modelo:Ambox"," 3.67% 34.447 1 Modelo:Multimedia_externa"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.501","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":5785449,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1303","timestamp":"20190518112711","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"Antonio Noriega Varela","url":"https://gl.wikipedia.org/wiki/Antonio_Noriega_Varela","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q2758970","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q2758970","author":"@type":"Organization","name":"Contribuidores dos projetos da Wikimedia","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2005-07-19T22:33:18Z","dateModified":"2019-04-15T19:34:45Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f4/Antonio_Noriega_Varela_1919.jpg"(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":138,"wgHostname":"mw1271"););
