Comarca do Deza Índice Xeografía | Historia | Etimoloxía | Cultura | Demografía da comarca | Concellos | Galería de imaxes | Véxase tamén | Menú de navegacióneeeWorldCat316430953
AgoladaArtoñoA BaíñaA BandeiraBendoiroBermésBrántegaCamanzoCiraAs CrucesFilgueiraGoiásLalínLamelaMatoMerzaMoimentaNoceda A PenelaPiloñoPonteledesmaPradoSanxurdoSilledaSoutolongoVentosaVilatuxeA XestaArzúaA BarbanzaA BarcalaBergantiñosBetanzosA CoruñaO EumeFerrolFisterraMurosNoiaOrdesOrtegalSantiagoO SarA Terra de MelideA Terra de SoneiraO XallasAllariz - MacedaA Baixa LimiaO CarballiñoA LimiaOurenseO RibeiroA Terra de CaldelasA Terra de CelanovaA Terra de TrivesValdeorrasVerínVianaMariña de LugoTerra de MontesVal da LouriñaVal Miñor
Comarcas da provincia de Pontevedra
comarcaprovincia de PontevedraLalínAgoladaDozónLalínRodeiroSilledaVila de CrucesTrasdezaSantiagoArzúaTerra de MelideCarballiñoUlloaChantadaTabeirós-Terra de Montesdorsal galegaFaroMartiñáCandánrío UllaTerra de Santiago569Condado DecenseLugoDezaArnegoAsneiromonte Testeirorío Toxafervenzasfervenza do ToxaAlta Idade Mediasuevosvisigodos1165Fernando IIIgrexa de SantiagoApóstolo SantiagoromanosOdoarioséculo VIIIséculos XXIICamanzoAnsemilmosteiro de San Lourenzo de Carboeiro936DhaisBrigoDécimo Xunio Brutoséculo XIX2014LalínSilledaVila de CrucesRodeiroAgoladaDozón
Comarca do Deza
Saltar ata a navegación
Saltar á procura
Comarca do Deza | |
|---|---|
 | |
| Provincia | Provincia de Pontevedra |
| Capital | Lalín |
| Área | 1.026,8 km² |
| Poboación | 41.412 hab. (2014) |
Densidade | 40,33 hab./km² |
Concellos | Agolada Dozón Lalín Rodeiro Silleda Vila de Cruces |
PSdeG PPdeG CxG
A comarca de Deza é unha comarca da provincia de Pontevedra e a súa capital é Lalín. Pertencen a ela os concellos de Agolada, Dozón, Lalín, Rodeiro, Silleda e Vila de Cruces. A súa poboación é de máis de 40.000 habitantes. O Deza coincide coa antiga comarca de País do Deza, isto é, as xurisdicións de Deza, Camba, Dozón, Trasdeza, Carbia e Valquireza.
Índice
1 Xeografía
2 Historia
3 Etimoloxía
4 Cultura
5 Demografía da comarca
6 Concellos
7 Galería de imaxes
8 Véxase tamén
8.1 Bibliografía
Xeografía |
Fervenzas do río Toxa.
A comarca de Deza ven coincidir co centro xeográfico de Galicia. Limita ao norte coas comarcas de Santiago, Arzúa e Terra de Melide, ao sur coa do Carballiño, ao leste coas de Ulloa e Chantada e ao oeste con Tabeirós-Terra de Montes.
A comarca está estruturada pola dorsal galega, coas serras do Faro ao leste, da Martiñá ao sur, do Candán ao oeste coa e o río Ulla, que a separa da Terra de Santiago ao norte. O conxunto constitúe unha comarca natural que xa se referencia en documentos do ano 569 ao se conformar o Condado Decense no seo da diocese de Lugo.
Caracterízase por un clima atlántico, sen temperaturas extremas nin en inverno nin en verán, con paisaxes fluviais que permiten o desenvolvemento de especies vexetais mediterráneas e o cultivo de vides, limoeiros etc.
Os ríos Deza e Arnego, afluentes do Ulla, cruzan paralelos a comarca do sur ao norte. O Deza e o seu afluente, o Asneiro, nacen no monte Testeiro; o Arnego nace na Serra de Faro. A estes úneselles o río Toxa que baixa desde o Candán e na súa caída ao Deza forma unha das máis significativas fervenzas de Galicia (fervenza do Toxa).
Historia |
Carta xeométrica de Galicia co topónimo Tierra de Deza
Os límites do Deza só experimentaron cambios insignificantes ao longo dos séculos e xa antes do século VI tiveron unha densidade de poboación relativamente alta.
Pouco ten chegado aos nosos días dos séculos da Alta Idade Media, nos que se sucederon os gobernos dos suevos, os visigodos e nos últimos momentos destes tempos foi gobernado por diversos nobres no nome do rei, ata que no ano 1165 Fernando II doou as terras á Igrexa de Santiago como ofrenda ao Apóstolo Santiago. Porén a maioría das parroquias seguiron a depender da sé lucense, dependencia herdada dende tempos dos romanos.
Seis freguesías da comarca son mencionadas no testamento do bispo Odoario como repoboadas por el a mediados do século VIII.
Mosteiro de Carboeiro.
Entre os séculos X a XII os vales da confluencia dos ríos Ulla e Deza acollen a unha numerosa poboación ermitá e monástica. Por varias fontes téñense testemuñas da existencia de mosteiros e cenobios nos lugares de: Picosacro, San Xoán da Cova, Ledesma, San Xusto de Cornado, Brandaríz, Piloño, Alcobre, Camanzo, Oirós, San Martín do Hermo (Losón), Madriñán, Ansemil...
Nesta especie de Ribeira Sacra do Ulla foi onde floreceu o mosteiro de San Lourenzo de Carboeiro, aló polo ano 936.
Etimoloxía |
Existen as etimoloxías populares que lle atribúen o nome da comarca a Dhais, fillo de Brigo ou ao xeneral romano Décimo Xunio Bruto, que iniciou a incorporación da Gallaecia ao Imperio Romano a mediados do século II a.C. Pode que veña do substantivo latino decius, que significa 'dono de terras'.
Cultura |
Terra de gran tradición musical, nesta comarca formáronse preto de trinta bandas de música, a maioría no século XIX, aínda que na actualidade só se atopan en activo nove agrupacións.
| ||||||
Demografía da comarca |
A comarca do Deza contaba en 2014 con 41.412 habitantes.
| Censo total 2014 | 41.412 habitantes |
|---|---|
| Menores de 15 anos | 4.327 (10.45 %) |
| Entre 15 e 64 anos | 25.517 (61.62 %) |
| Maiores de 65 anos | 11.568 (27.93 %) |
As principais entidades poboacionais son:
- 1º Lalín con 9.796 habitantes.
- 2º Silleda con 2.759 habitantes.
- 3º Vila de Cruces con 1.334 habitantes.
Por concellos, Lalín é o máis poboado, seguido de Silleda, Vila de Cruces, Rodeiro, Agolada e o menos poboado dos seis é Dozón.
| Núcleo | Poboación |
|---|---|
| Lalín | 21.216 |
| Silleda | 9.248 |
| Vila de Cruces | 6.437 |
| Rodeiro | 3.092 |
| Agolada | 2.995 |
| Dozón | 1.781 |
| Total | 44.769 |
Concellos |
| |||||||||||||||
Galería de imaxes |
- Vexa o artigo principal en Galería de imaxes da comarca do Deza
Comarca do Deza.
Concellos da comarca do Deza.
Municipios e localización da comarca na provincia de Pontevedra.
| ||||||||||||||||||||||
Galicia
Véxase tamén |
Bibliografía |
Vázquez Crespo, Armando e González Alén, Daniel (1989). A Comarca do Deza. Pontevedra: Deputación Provincial. ISBN 84-89690-21-9.
|
: Categoría:
- Comarcas da provincia de Pontevedra
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.276","walltime":"0.402","ppvisitednodes":"value":691,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":37916,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":2019,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":8,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":1,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":2347,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":2,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 283.403 1 -total"," 44.91% 127.280 1 Modelo:Control_de_autoridades"," 15.98% 45.277 3 Modelo:Navbox"," 15.27% 43.266 1 Modelo:Cita_libro"," 13.75% 38.966 1 Modelo:ConcellosDeza"," 11.42% 32.369 1 Modelo:Bandas_de_música_do_Deza"," 8.06% 22.848 1 Modelo:Navbox_con_columnas"," 5.06% 14.326 1 Modelo:Comarcas"," 2.06% 5.838 3 Modelo:Legend"," 1.35% 3.815 1 Modelo:Comarca_galega"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.116","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":2344146,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1267","timestamp":"20190409100359","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"Comarca do Deza","url":"https://gl.wikipedia.org/wiki/Comarca_do_Deza","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q1194964","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q1194964","author":"@type":"Organization","name":"Contribuidores dos projetos da Wikimedia","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2004-11-16T19:43:48Z","dateModified":"2018-08-05T22:33:33Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e8/Comarca_Deza.png"(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":121,"wgHostname":"mw1248"););
